EZOFORIJA

EZOFORIJA (engl. esophoria), povremeno skretanje oka prema unutra. Najčešće je izazvano nešto jačim refleksom konvergencije u toku akomodacije. Ako je skretanje u ok-viru fuzije, to je akomodativna e. Ezoforija se…

Opširnije

EZOFAGUS

EZOFAGUS (engl. oesophagus, lat. esophagus, oesophagus), jednjak. Vezivno-mišićni organ cevastog oblika, dug 25 – 27 cm koji se nalazi između ždrela i želuca. Jednjak se pruža od donje ivice prstenaste…

Opširnije

EZOFAGOSTOMIJA

EZOFAGOSTOMIJA (engl. oesophagosto-my), izvođenje vratnog dela jednjaka na bočni zid vrata, u cilju: a. derivacije (skretanja) hrane i pljuvačke sa šava grudnog dela jednjaka kod povreda ili drugih operacija, a…

Opširnije

EZOFAGOSKOPIJA

EZOFAGOSKOPIJA (engl. oesophagosco-py), metoda direktnog pregleda jednjaka endoskopom koji se uvodi kroz usta. Ovo je naj-bolja metoda za makroskopsko prikazivanje sluznice i promena na njoj. Pored toga može se videti…

Opširnije

EZOFAGOGRAFIJA

EZOFAGOGRAFIJA (engl. oesophagography), rendgenološka metoda pregleda jednjaka kojom se uz pomoć kontrastnog sredstva prikazuje jednjak i to: njegov položaj, peristaltika, reljef sluznice, odnosi prema susednim organima.

Opširnije

EZOFAGOCELA

EZOFAGOCELA (engl. oesophagocele), protruizija sluznice jednjaka kroz oštećenje mišićnog sloja. Ezofagealna hernija.

Opširnije

EZOFAGITIS

EZOFAGITIS (engl. oesophagitis), zapaljenje jednjaka. Ezofagitis može da nastane dejstvom različitih uzroka: mikroorganizama (bakterija, gljivica, virusa), hemijskim delovanjem (jake kiseline i baze, organski sekreti), fizičkim (prekomerna toplota), mehaničkim (strana tela),…

Opširnije

EZOFAGEALNI VARIKSI

EZOFAGEALNI VARIKSI (engl. oesopha-geal varices), proširene vene jednjaka. Naj-češće se javljaju kao posledica povišenog pritiska u sistemu portne vene (ciroza jetre, tromboza portne vene, Budd-Chiari sindrom i dr.), zbog čega…

Opširnije

EWINGOV SARKOM

EWINGOV SARKOM (engl. Ewing,’s sarcoma), primarni maligni tumor kostiju, koji se javlja najčešće od 5. do 10. godine života. Predilekciono mesto su duge kosti i karlica. Metastazira u duge kosti…

Opširnije

EVISCERACIJA

EVISCERACIJA (engl. evisceration), 1. ispadanje trbušnih organa iz tela, posebno kroz hirurške rezove; 2. vađenje trbušnih organa.

Opširnije

EVERZIJA

EVERZIJA (engl. eversion), obrtanje unutra, obrtanje spolja kao što je izvrtanje članka stopala ili očnog bulbusa iz očnog ležišta.

Opširnije

EVENTRACIJA

EVENTRACIJA (engl. eventration), ispadanje trbušnih organa iz trbušne duplje, npr. ispadanje creva kroz operativnu ranu, ispadanje creva u grudnu duplju kroz traumatski otvor na dijafragmi itd.

Opširnije

EVAPORACIJA

EVAPORACIJA (engl. evaporation), isparavanje; jedini način za odavanje toplote iz organizma u uslovima kada je temperatura okoline viša od temperature tela. U ovim uslovima održavanje telesne temperature na konstantnoj vrednosti…

Opširnije

EVALUACIJA

EVALUACIJA (engl. evaluation), 1. analiza ostvarivanja zdravstvene politike, zdrav-stvene strategije, planova i programa za zaštitu zdravlja. To je procedura koja treba da objasni: odnos između postavljenog i ostva-renog u sprovođenju…

Opširnije

EVAKUATOR

EVAKUATOR (engl. evacuator), uređaj za izvlačenje, odnosno isisavanje tečnosti iz unutrašnjih šupljina tela. U najjednostavnijem obliku sastoji se od šuplje gumene lopte piključene pomoću sistema ventila na cev ubačenu u…

Opširnije

EVAGINACIJA

EVAGINACIJA (engl. evagination), ispadanje iz normalnog ležišta ili razdvajanje, prolaps materice.

Opširnije

EUVOLEMIJA

EUVOLEMIJA (engl. euvolemia), održavanje normalnog ekstracelularnog volumena koji se postiže preciznim balansom ingestije soli dijetom i njene ekskrecije iz tela. Kod euvo-lemične osobe individualna dnevna ekskrecija soli jednaka je dnevnom…

Opširnije

EUTANAZIJA

EUTANAZIJA (engl. euthanasia), 1. laka smrt; 2. olakšavanje smrtne muke ublažava-njem bola umirućem pomoću narkotika; 3. usmrćenje neizlečivo bolesnih. Opšte je prihvaćeno da se pod eutanazijom podrazumeva „ubistvo iz milosrđa“…

Opširnije

EUPLOIDIJA

EUPLOIDIJA (engl. euploidy), svaka hromozomska konstitucija koja se sastoji od kompletnih haploidnih garnitura – genoma (n, 2n, 3n, 4n itd.).

Opširnije

EUPEPSIJA

EUPEPSIJA (engl. eupepsy), normalna digestija što posebno znači prisustvo normalne količine pepsina u želudačnom soku.

Opširnije

EUMENOREJA

EUMENOREJA (engl. eumenorrhea), normalna, regularna menstruacija, što istovremeno ne mora da znači i regularnu ovulaciju.

Opširnije

EUKARIOT

EUKARIOT (engl. eukaryot), organizam koji karakteriše eukariotska ćelija. Naziv potiče od grčke reči eu – pravi i karyon – jedro (ćelija sa pravim jedrom). Eukariotska ćelija ima jedro okruženo jedarnom…

Opširnije

EUKALIPTOL

EUKALIPTOL (engl. eucalyptol), isparljivo ulje koje blago draži disajne puteve, usta i sluznice digestivnog trakta. Nalazi se u tabletama za sisanje i koristi kao pomoćno lekovito sredstvo kod blagih zapaljenja.

Opširnije

EUHROMATIN

EUHROMATIN (engl. euchromatin), gene-tički aktivan deo hromozoma koji sadrži ug-lavnom kodirajuće gene. Rano se replicira u S podfazi interfaze.

Opširnije

EUGNATIJA

EUGNATIJA (engl. eugnathia), abnormalitet usne duplje ograničen na zube i njihovu ne-posrednu alveolarnu okolinu, ne uključujući vilice. Naziva se još i disgnatijom.

Opširnije

EUGLOBULIN

EUGLOBULIN (engl. euglobulin), onaj globulin koji se rastvara u rastvoru soli, ali ne i u vodi.

Opširnije

EUGENIKA

EUGENIKA (engl. eugenics), oblast genetike koja se bavi kontrolom reprodukcije u humanim populacijama baziranom na saznanjima o nasleđivanju patoloških svojstava, naslednih bolesti i urođenih anomalija. Razlikuju se preventivna ili negativna…

Opširnije

EUBAKTERIJA

EUBAKTERIJA (engl. eubacteria, eubacterium), jedna od dve velike grupe bakterija koja je izdvojena na osnovu filogenskih karakteristika prokariotskih organizama. Drugu grupu čine Archaebacteriae. Grupa Eubakterija obuhvata: Gram-negativne Eubakterije sa ćelijskim…

Opširnije

ETOSUKCIMID

ETOSUKCIMID (engl. ethosuximide), antiepi-leptik nepoznatog mehanizma dejstva; ne deluje preko GABA sistema. Lek je izbora za napade tipa absans (petit mal) kod jednostavnih ili kompleksnih kriza. Preparat: Suxi-nutin.

Opširnije

ETOPOZID

ETOPOZID (engl. etoposide), citotoksični lek, derivat podofilotoksina. Koristi se za lečenje nekih oblika raka pluća, testisa i limfoma. Neželjena dejstva su mučnina, alopecija i oštećenje kostne srži. Preparati: Etoposide, Vepesid.

Opširnije

ETOMIDAT

ETOMIDAT (engl. etomidate), intravenski anestetik koji služi za uvod u anesteziju. Ne izaziva naknadni mamuk i manje izaziva hipotenziju nego ostali lekovi za uvod u anesteziju. Neželjena dejstva su grčevi…

Opširnije

ETODOLAK

ETODOLAK (engl. etodolac), nesteroidni antireumatik sličan naproksenu po efikasnosti i ibuprofenu po dobroj podnošljivosti. U kombinaciji sa karbamazepinom pojačava se analgetičko delovanje. Koristi se za ublažavanje umerenih i jakih bolova.…

Opširnije

ETNOLOGIJA

ETNOLOGIJA (engl. etnology), nauka o životu, verovanjima i običajima nekog naroda. Iz etnoloških iskustava i životnih saznanja jednog naroda ili dela naroda proistekle su mnoge metode narodne medicine. U osnovi…

Opširnije

ETISTERON

ETISTERON (engl. ethisterone), sintetički progestagen, koji se ranije koristio u kombinaciji sa estrogenima za lečenje poremećaja menstruacije. Nije više u prometu u Jugosla-viji. Preparat: Lutestrol.

Opširnije

ETINILESTRADIOL

ETINILESTRADIOL (engl. ethyniloestra-diol), sintetički estrogen koji se koristi oralno za suzbijanje simptoma u postmenopauzi, za supresiju laktacije kod majki koje ne doje, a u kombinaciji sa progestagenima ulazi u sastav…

Opširnije

ETIL-HLORID

ETIL-HLORID (engl. ethyl chloride), hloretil, hemijsko ime chlorethane, C2H5Cl, vrlo isparljiva, eksplozivna tečnost; koristi se za postizanje lokalne anestezije površinskim smrzavanjem. Snažan je inhalacioni aneste-tik. Česta pitanja o ETIL Za…

Opširnije

ETILENHIDROKSIDIFOSFONAT, EHDP

ETILENHIDROKSIDIFOSFONAT, EHDP (engl. ethylene hydroxydiphosphonate), difosfonatni kompleks s izrazitom sposobnošću akumulacije u zonama kostiju s pojačanim protokom krvi i intenzivnom osteoblastnom aktivnošću, obeležen sa 99mTc u nuklearnoj medicini služi za…

Opširnije